Niedobór witaminy D u dzieci

Niedobór witaminy D u dzieci może objawiać się na wiele różnych sposobów i często rozwija się stopniowo. Typowe objawy to:

• Bóle kości i osłabienie mięśni: dzieci skarżą się na rozlany ból nóg, rąk lub pleców

• Opóźniony wzrost lub niskie wzrost

• Częste infekcje: witamina D wzmacnia układ odpornościowy, dlatego dzieci z jej niedoborem są często bardziej podatne na przeziębienia i choroby zakaźne

• Problemy z rozwojem zębów: może dojść do opóźnionego wyrzynania się zębów lub wad szkliwa

• Deformacje kości: przy znacznym niedoborze może dojść do krzywicy, czyli deformacji kręgosłupa, klatki piersiowej lub nóg

• Zmęczenie i trudności z koncentracją: Niedobór witaminy D może też wpływać na ogólne samopoczucie

Ponieważ te objawy są niespecyficzne, niedobór często wykrywa się dopiero w późnym stadium.

Głównym źródłem witaminy D jest jej wytwarzanie przez organizm pod wpływem promieni słonecznych padających na skórę. Tylko około 10–20 % tej witaminy pochodzi z pożywienia. Przyczyny niedoboru są więc zazwyczaj związane z niedostateczną ekspozycją na słońce:

• Za mało słońca: dzieci spędzają dużo czasu w pomieszczeniach

• Zima i położenie geograficzne: w Europie Środkowej nasłonecznienie od października do marca jest zbyt słabe

• Kremy przeciwsłoneczne i ubrania: są niezbędne do ochrony skóry, ale blokują produkcję witaminy D

• Ciemniejsza karnacja: dzieci z większą ilością melaniny potrzebują więcej słońca

• Dieta: dieta uboga w produkty zawierające witaminę D (tłuste ryby, jajka, produkty wzbogacone) sprzyja jej niedoborowi

• Zwiększone zapotrzebowanie: podczas okresów intensywnego wzrostu lub w przypadku chorób przewlekłych

Zdiagnozowany niedobór należy leczyć w sposób ukierunkowany, bo nie da się go wyrównać samą dietą ani sporadycznym opalaniem. Ważne działania:

Zgodnie z zaleceniami DGKE dla niemowląt zaleca się doustną suplementację witaminą D w dawce 400–500 IE witaminy D3 dziennie do drugiego wczesnego lata (potem wzrasta ekspozycja na promieniowanie UV i własna synteza witaminy D). W przypadku wcześniaków o masie urodzeniowej poniżej 1500 g konieczne jest większe dawkowanie. Więcej informacji na ten temat znajdziesz na blogu „Witamina D dla niemowląt i noworodków”

Dla dzieci od pierwszego roku życia, nastolatków i dorosłych zalecane dzienne spożycie witaminy D wynosi 600–800 IU.

To, czy i w jakiej ilości należy uzupełniać witaminę D, należy ustalić indywidualnie, a odpowiednia dawka zależy od wieku, wagi i wyników badań krwi. Ważna jest konsultacja z lekarzem, żeby uniknąć przedawkowania.

Regularne przebywanie na świeżym powietrzu wspomaga wytwarzanie witaminy D przez organizm. Już 10–20 minut słońca na twarz i ramiona kilka razy w tygodniu może pomóc – w zależności od pory roku i rodzaju skóry.

• W wielu krajach noworodkom standardowo podaje się witaminę D profilaktycznie

• Rodzice powinni zadbać o codzienne spacery na świeżym powietrzu

• Badania krwi jako wskaźnik tego, czy warto podawać witaminę D

Witamina D jest niezbędna dla zdrowego rozwoju dzieci. Jej niedobór często pozostaje długo niezauważony, ale może mieć poważne konsekwencje dla wzrostu, wytrzymałości kości i układu odpornościowego. Głównymi przyczynami są zbyt mała ekspozycja na słońce i dieta uboga w witaminy.

Dlatego rodzice powinni zadbać o regularne przebywanie na świeżym powietrzu, podawać dzieciom posiłki bogate w witaminy i stosować się do zaleceń lekarza dotyczących suplementacji. Wczesna diagnoza i leczenie chronią dzieci, a także tworzą podstawę dla mocnych kości i dobrego zdrowia w dorosłym życiu.