Wspieranie układu odpornościowego u dzieci

Zbilansowana dieta jest podstawą prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Organizm potrzebuje określonych witamin, minerałów i pierwiastków śladowych, aby wytwarzać komórki odpornościowe i kontrolować reakcje obronne.

Szczególnie ważne dla dzieci są:

Dzieciństwo to decydujący etap dla wzrostu, rozwoju i silnego układu odpornościowego. Jednak pomimo wszystkich starań marchewka, jabłka, papryka i inne warzywa nie znajdują zwolenników tylko wśród małych smakoszy. Wiele dzieci odżywia się zbyt jednostronnie, co może prowadzić do niedoborów składników odżywczych, które można uzupełnić poprzez celowe stosowanie suplementów diety zawierających mikroelementy.

Zdrowe odżywianie pozostaje podstawą. Jednak w przypadku zwiększonego zapotrzebowania – na przykład przy złych nawykach żywieniowych, podatności na infekcje lub w fazach wzrostu – pomocne mogą być suplementy diety dostosowane do potrzeb dzieci. Suplementy diety nie zastępują zdrowego odżywiania, ale mogą stanowić ukierunkowane wsparcie, gdy dzieci nie przyjmują wystarczającej ilości składników odżywczych wraz z pożywieniem.

Dzieci często zapominają o piciu wystarczającej ilości płynów. Płyny są jednak niezbędne, aby błony śluzowe nosa i gardła nie wysychały – tylko dobrze nawilżone błony śluzowe mogą skutecznie zwalczać patogeny. Zaleca się spożywanie 800–1000 ml dziennie, najlepiej w postaci wody i niesłodzonych herbat.

Regularna aktywność fizyczna poprawia krążenie krwi, aktywuje komórki odpornościowe i poprawia ogólny stan zdrowia. Wykazano, że dzieci, które regularnie się ruszają, rzadziej chorują. Ważne: aktywność fizyczna na świeżym powietrzu łączy w sobie dwa czynniki wzmacniające układ odpornościowy: aktywność fizyczną i dopływ tlenu.

Świeże powietrze nie tylko pomaga oczyścić umysł – wspomaga również dotlenienie, produkcję witaminy D (pod wpływem światła słonecznego), a nawet lekko wzmacnia odporność poprzez bodźce zimna. Wskazówka: wychodź na zewnątrz nawet podczas deszczu lub śniegu – z odpowiednią odzieżą nie stanowi to żadnego problemu. Dzieci bawiące się na świeżym powietrzu mają silniejszy układ odpornościowy niż dzieci spędzające czas w domu.

Podczas snu organizm się regeneruje. Szczególnie układ odpornościowy wykorzystuje fazę spoczynku do naprawy komórek, wytwarzania przeciwciał i zwalczania patogenów.

Pomocne jest dbanie o regularny rytm snu. Ponadto telewizja i telefon komórkowy przed snem zakłócają spokojną wieczorną rutynę.

Chroniczny stres – czy to spowodowany presją szkolną, kłótniami w domu, czy lękami społecznymi – osłabia układ odpornościowy dzieci. Okresy odpoczynku, zabawa, radość i poczucie bezpieczeństwa emocjonalnego wzmacniają odporność. Śmiech wzmacnia również układ odpornościowy dzięki hormonom szczęścia i przeciwciałom.

Jeśli chcesz wzmocnić układ odpornościowy swoich dzieci, powinieneś zwracać szczególną uwagę na higienę, zwłaszcza w zimnych porach roku. Należy jednak pamiętać, że nie wszystko musi być sterylne – najlepszym rozwiązaniem jest zdrowy kompromis.

Dlaczego dzieci mogą się czasem pobrudzić: Układ odpornościowy dzieci jest w fazie rozwoju – i właśnie dlatego potrzebny jest kontakt z codziennymi zarazkami i odrobiną ziemi lub błota, ponieważ kontakt z bakteriami wspomaga tworzenie silnego układu odpornościowego. Nie wszystko musi być więc dezynfekowane – normalne zabrudzenia są częścią codziennego życia dzieci. Dzieci mogą – i powinny – bawić się w błocie, piasku lub na leśnej ziemi. To nie tylko wzmacnia układ odpornościowy, ale także sprawia radość!

Pomocne może być jednak regularne mycie rąk: wirusy przeziębienia przenoszą się bowiem najczęściej poprzez ręce. W związku z tym klamki drzwi i uchwyty w środkach transportu publicznego są niedocenianym źródłem zakażeń. A ponieważ dzieci często i chętnie dotykają palcami twarzy, wirusy przeziębienia mają łatwą drogę.

Witamina D jest kluczową witaminą dla układu odpornościowego i odgrywa centralną rolę w rozwoju dzieci – dla zdrowych kości, silnego układu odpornościowego, a nawet rozwoju poznawczego. Witamina D jest wytwarzana głównie przez promieniowanie UVB na skórze. W ciemnych miesiącach zimowych nasłonecznienie nie jest wystarczające, dlatego często wskazane jest stosowanie suplementów. Podczas gdy suplementacja witaminy D dla niemowląt do drugiego roku życia jest oficjalnie zalecana, rodzice (po konsultacji z pediatrą) powinni zadbać o to, aby starsze dzieci również miały zapewniony odpowiedni poziom witaminy D.

Ale uwaga: zbyt wysokie dawki przyjmowane przez dłuższy czas mogą prowadzić do hiperkalcemii (nadmiaru wapnia we krwi), dlatego ważne jest, aby przestrzegać zalecanej dawki.

Im wcześniej zaczniemy dbać o nasze jelita, tym lepiej. Około 70 procent wszystkich komórek odpornościowych znajduje się w jelicie cienkim i grubym – i prawie 80 procent wszystkich reakcji obronnych zachodzi właśnie w tym miejscu. Dzięki temu jelita są prawdziwym centrum siły naszego układu odpornościowego.

Oprócz zbilansowanej diety kluczową rolę odgrywa błonnik: przede wszystkim błonnik rozpuszczalny, który znajduje się w siemieniu lnianym, psyllium, cykorii, jabłkach lub owocach cytrusowych, dostarcza bakteriom jelitowym tego, czego potrzebują, aby czuć się dobrze – a tym samym aktywnie wspierać układ odpornościowy.

W przeciwieństwie do dorosłych, układ odpornościowy dzieci nie jest jeszcze w pełni rozwinięty. Musi on najpierw nauczyć się radzić sobie z niezliczoną ilością czynników chorobotwórczych występujących w ich otoczeniu. Każda infekcja jest swego rodzaju treningiem: układ odpornościowy uaktywnia się, analizuje intruza i reaguje na niego.

Jeśli później dojdzie do ponownego kontaktu z tym samym patogenem, uruchamia się specjalny mechanizm ochronny. Niektóre komórki odpornościowe – tzw. limfocyty – pamiętają „starego znajomego”. Organizm wytwarza ukierunkowane przeciwciała, dzięki czemu może szybciej i skuteczniej zwalczać zarazki.

U dzieci do ośmiu infekcji rocznie jest całkowicie normalne – u małych dzieci może to być nawet do dwunastu infekcji przebiegających z gorączką. Brzmi to jak dużo, ale zazwyczaj nie ma powodu do niepokoju. Dopóki Twoje dziecko czuje się dobrze pomiędzy infekcjami, rozwija się odpowiednio do wieku, a objawy ustępują po kilku dniach, układ odpornościowy po prostu intensywnie się uczy.

Podsumowanie: Dzieci nie są małymi dorosłymi – dotyczy to w szczególności waszego układu odpornościowego. Przeziębienia, gorączka i biegunka są normalnymi objawami towarzyszącymi rozwojowi i w pewnym stopniu są nieodłączną częścią życia. Dobrze zbilansowana dieta, wystarczająca ilość ruchu, świeże powietrze i relaksująca codzienność z odpowiednią ilością snu tworzą najlepsze warunki dla silnego układu odpornościowego – a tym samym dla zdrowego i szczęśliwego dziecka.