Niedobór selenu - objawy, przyczyny i sposoby zapobiegania

Niedobór selenu odnosi się do niedostatecznej podaży selenu w organizmie. Ten niezbędny pierwiastek śladowy jest głównym składnikiem selenoprotein, złożonych konstrukcji białkowych, które często działają jako mediatory reakcji chemicznych (enzymów) w naszym organizmie. Niedobór selenu prowadzi do zmniejszenia funkcji enzymów zależnych od selenu. W szczególności peroksydaza glutationowa, która jest dla nas tak ważna, nie może już skutecznie wykonywać swojej pracy.

W wielu częściach Europy gleba i rosnące na niej rośliny są ubogie w selen. Sytuacja staje się jeszcze bardziej dotkliwa ze względu na zmiany klimatyczne, które niosą ze sobą ekstremalne warunki pogodowe. W rezultacie warzywa, rośliny strączkowe i zboża rosnące w regionach ubogich w selen również zawierają tylko niewielkie ilości tego pierwiastka śladowego. Z tego powodu pasza dla zwierząt w UE od wielu lat jest wzbogacana selenem.

Podczas gdy diety mieszane korzystają z tej fortyfikacji, diety oparte na roślinach pozostają w tyle. Z tego powodu weganie i wegetarianie są również uważani za bardziej narażonych na niedobór selenu. Inne grupy ryzyka obejmują pacjentów z chorobami nerek, osoby z zaburzeniami odżywiania (anoreksja lub bulimia), genetyczne zaburzenia metabolizmu selenu lub choroby, które upośledzają wchłanianie składników odżywczych w jelitach (np. przewlekła biegunka, choroba Leśniowskiego-Crohna).

Selen jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym, który jest wykorzystywany w wielu miejscach w naszym organizmie. W związku z tym jego niedobór może objawiać się na wiele różnych sposobów. Do najważniejszych objawów niedoboru selenu należą

Długotrwały niedobór selenu może mieć poważne konsekwencje. Na przykład choroba Keshan prowadzi do choroby mięśnia sercowego. Z kolei choroba Kashin-Beck prowadzi do zmniejszonego wzrostu kości i zmian w stawach. Obie specyficzne choroby związane z niedoborem selenu występują prawie wyłącznie na niektórych obszarach Chin, które są dotknięte wyjątkowo ubogimi w selen glebami i gdzie ludność żyje prawie wyłącznie z regionalnie uprawianej żywności.

Niedoboru selenu nie można jednoznacznie określić na podstawie objawów, ponieważ mogą one wynikać z wielu różnych przyczyn. Zamiast tego osoby, które podejrzewają, że mają niedobór selenu, powinny skonsultować się z analizą mikroelementów. Ponieważ większość selenu nie znajduje się w osoczu krwi, ale w komórkach krwi, tak zwana analiza krwi pełnej powinna być idealnie wykorzystana do optymalnej oceny statusu selenu. Optymalne wartości to stężenia od 121 µg do 168 µg selenu na litr krwi pełnej. Idealnym rozwiązaniem jest coroczne sprawdzanie poziomu selenu.

Osobom dotkniętym niedoborem selenu można jedynie zalecić zasięgnięcie profesjonalnej porady. Chociaż orzechy brazylijskie są uważane za niezwykle bogate w selen, należy je spożywać ostrożnie i z umiarem ze względu na ich ogromny zakres zawartości selenu i możliwą ekspozycję na promieniowanie i pleśń i nie nadają się do kontrolowanej suplementacji.

Najbardziej obiecującą strategią uzupełniania niedoboru selenu jest zatem ukierunkowana suplementacja za pomocą odpowiedniego preparatu selenowego. Aby upewnić się, że wzrost selenu jest kontrolowany za pomocą suplementów selenu w wyższych dawkach, należy przeprowadzać regularne laboratoryjne kontrole diagnostyczne.

Niedobór selenu podczas ciąży może nie tylko wpływać na hormony tarczycy matki, ale także na rozwój poznawczy dziecka. Jednakże, zgodnie z DGE, zapotrzebowanie kobiet w ciąży na selen nie jest zwiększone.

Badanie naukowe wykazało, że spożycie selenu przez matkę w czasie ciąży jest związane z rozwojem psychomotorycznym, rozwojem języka, rozumieniem i ekspresją dzieci w wieku 1,5 roku. Według naukowców, odpowiednia podaż selenu jest szczególnie istotna w późnym okresie ciąży, kiedy mózg ulega znacznemu wzrostowi i rozwojowi.

Matka jest również odpowiedzialna za zaopatrzenie dziecka w selen podczas karmienia piersią. Kobiety, które karmią piersią przez długi czas, powinny w szczególności zwracać uwagę na bilans selenu, ponieważ istnieje u nich zwiększone ryzyko wystąpienia niedoboru selenu. DGE stwierdza zwiększone zapotrzebowanie podczas karmienia piersią.

Odpowiednia podaż selenu jest ważna nie tylko w łonie matki, ale także w kolejnych latach dzieciństwa. Niedobór tego pierwiastka śladowego może zaburzać hormony tarczycy dziecka, a tym samym równowagę hormonalną, a także prowadzić do większej podatności na infekcje. Opóźnienie wzrostu i zaburzenia tworzenia kości mogą być również związane z niedoborem selenu u dzieci.

Okres menopauzy stanowi fizyczne i psychiczne wyzwanie dla wielu kobiet. Niedobór selenu może zaostrzyć zawirowania związane z menopauzą.

Selen i tarczyca. Przyrost masy ciała, wyczerpanie, obniżony nastrój - istnieje wiele podobieństw między objawami zaburzeń tarczycy i objawami menopauzy. W związku z tym zaburzenia tarczycy mogą być szczególnie trudne dla kobiet w okresie menopauzy.

Selen jest ważną substancją ochronną i funkcjonalną dla tarczycy . Ten pierwiastek śladowy chroni gruczoł dokrewny przed uszkodzeniem oksydacyjnym i bierze udział w konwersji hormonu tarczycy tyroksyny (T4) w silniejszą trijodotyroninę (T3). Przewlekły niedobór selenu może prowadzić do niedoczynności tarczycy.

Choroba autoimmunologiczna tarczycy Hashimoto, która dotyka głównie kobiety, prawdopodobnie nie jest wywoływana przez niedobór selenu, ale może być przez niego przynajmniej wspierana i prawdopodobnie zaostrzana. Ukierunkowane podawanie selenu jest obecnie uważane za standardową terapię choroby Hashimoto i może prowadzić do obniżenia poziomu przeciwciał TPO.

Czy uważasz, że masz niedobór selenu, ale nie wiesz, do kogo się zwrócić? BIOGENA współpracuje z niezliczonymi ekspertami w dziedzinie mikroelementów, którzy mają doświadczenie w obszarach niedoboru selenu i terapii niedoboru selenu i mogą zaoferować spersonalizowaną pomoc. Dzięki BIOGENA DIGANOSTICS®, BIOGENA oferuje również kompleksowy zakres usług diagnostycznych i doradczych - dzięki czemu żadne pytanie dotyczące selenu nie pozostanie bez odpowiedzi.

Podsumowanie: Wiele regionów Europy charakteryzuje się glebami ubogimi w selen. Ponieważ zawartość selenu w glebie ma kluczowe znaczenie dla zaopatrzenia żyjących na niej roślin, zwierząt i ludzi, mieszkańcy obszarów ubogich w selen powinni w szczególności monitorować swój status selenowy. Laboratoryjno-diagnostyczna analiza krwi pełnej może pomóc zidentyfikować niedobór selenu i jednocześnie zapewnić optymalne wsparcie dla odpowiedniej terapii niedoboru selenu.